جسم, نفس و روح

ملّا صدرا (ره) کے مطابق جسم, نفس و روح ايك هى حقيقت و وجود كى مختلف جهتيں هيں, وه حقيقت جو كه جسمانيت الحدوث و روحانيت البقا هے كيونكه نفس مولود طبيعت هے يعنى ماده سے هى پيدا هوتا هے اور وقت حدوث جسم هى نفس هوتا هے يعنى اپنى پيدائش كه وقت نفس كلّى طور سے مادى هوتا هے. نفس حركت الجوهريّة كه زريه مختلف وجودى مراتب و مراحل سے گزر كر وجودى كمال حاصل كرتا هے. ان وجودى مراتب و مراحل ميں نفس نبطيه, نفس حيوانيه و نفس ناطقه انسانية شامل هيں. هر سابق درجه وجود اپنے بعد والے درجه كى بنسبت ناقص, ضعيف اور بلقوّة هوتا هے : اورهر بعد والا درجه اپنے سابق درجه كى بنسبت كامل, شدّيد و بلفعل هوتا هے. كمال كى جانب نفس كى يه جبرى حركت باطن نفس ميں مخفى قوتوں كه بلفعل يعنى ظاهرهونے سے عبارت هے اور اس هى جوهرى هركت كه سبب نفس تدريجاّّ تجرد اختيار كرتا هے يعنى نفس جسم سے تدريجاّّ جدا هوتا هے, يهاں تك كه جب تمام قوتيں بلفعل هوجاتيں هيں تو نفس كامل هو كر ايك بلكل مجرد موجود ميں تبديل هوجاتا هے كه جسے روح مجرد كهتےهيں, لهاذا نفس هى بلقوة روح هے اور روح بلفعل نفس. مطلب يه كه نفس جب كامل هوتو روح هے اور روح جب ناقص هو تو نفس. لهاذا ارواح افراد تخليق جسم سے قبل خلق نهيں هوئيں بلكه حدوث جسم كه بعد وجود ميں آئيں. البته روح كلّى ضرور تخليق اجسام سے قبل وجود ميں آئى.

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

حدوث و ظهور آئمه اطهار(ع)