اقسام ماهيت

ملّا صدرا (ره) کے مطابق تمام ماهيتيں تين اقسام ميں سے كسى ايك كى ذيل ميں قابل اندراج هيں يعنى واجب , ممكن يا ممتنع. واجب بالذات يعنى وه كه جس كه لئے وجود لازمى هو اور جس كا عدم مهال يا جس كى ماهيت اس كه وجود كى غيرنا هوبلكه عين وجود هو. ممتنع بالذات يعنى وه كه جس كه لئے عدم لازمى هو اور جس كا خارج ميں موجود هونا مهال هومثلاّّ شريك بارى. ممكن بالذات يعنى وه كه جس كه لئے نه وجود لازمى هو اور نه هى عدم بلكه ان دونوں طرفين يعنى وجود و عدم كى طرف اس كى نسبت مساوى هو يعنى نه هى مايل به وجود هو اورنه هى مايل به عدم. ممكن بالذات ايك ايسى ماهيت هے جو دو وجوبات كى نفى كرے يعنى وجوب وجود كى نفى و وجوب عدم كى نفى يعنى جس كى ماهيت وجود كى غيرهو. كيونكه اك ممكن بالذات ماهيت كى دونوں طرفين يعنى وجود و عدم كى طرف نسبت مساوى هوتى هے اس هى لئے اس كه امكان وجود كو اس كه امكان عدم پر ترجيح دينے كه لئے يعنى امكان وجود كو وجوب وجود ميں تبديل كرنے كه لئے ايك خارجى علت كى اهتياج هوتى هے كه جو اس ممكن بالذات ماهيت كه وجود كو واجب كرتى هے لهاذا هر ممكن بالذات موجود واجب بلغير, قائم بلغير و معلول هے جو كه اپنے وجود و اس كى بقا كه لئے ايك علت كا هميشه مهتاج هے.

Comments

  1. ماشاء اللہ، آسان اندازہ بیان

    عقیل حسن

    ReplyDelete

Post a Comment

Popular posts from this blog

حدوث و ظهور آئمه اطهار(ع)